قرآن و مسأله‌اى از حيات در مقالهء قبل بحثى فلسفى در اطراف مسئلهء روح و حيات كرديم . آن بحث در اطراف اين مطلب بود كه آيا روح و حيات خاصيت و اثر و طفيلى ماده است مانند ساير خواص و اعراض و آثار ماده ، و يا آنكه ماده در ذات خود فاقد حيات و آثار حيات است و حيات به نوبهء خود حقيقتى است داراى آثار و خواص مخصوص و تا آن حقيقت با ماده توأم نشود آثارى كه آنها را « آثار حياتى » مىناميم پيدا نمىشود ؟ آن بحث ، بحثى فلسفى بود و با زبان فلسفه وارد آن شديم . اكنون مىخواهيم بحثى قرآنى دربارهء حيات بكنيم و ببينيم كه منطق خاص قرآن دربارهء حيات و زندگى چيست ؟ و مخصوصاً طرز بيان قرآن راجع به ارتباط حيات با ماوراء الطبيعه و ارادهء خداوند چيست ؟ در قرآن كريم مكرر از حيات و زندگى ذكرهايى به ميان آمده ؛ در آيات بسيارى زنده شدن موجودات ، پيدايش متوالى موجودات زنده ، تطورات حيات ، نظامى كه در خلقت موجودات زنده به كار رفته ، آثار حيات از فهم و شعور و ادراك و سمع و بصر و هدايت و الهام و غريزه و امثال اينها را به عنوان « آيت » و نشانهء حكمت و تقدير الهى ذكر كرده و هر يك از اينها خود موضوع بسيار جالبى است و فعلًا در مقام بيان اينها نيستيم .